Bescherm je tegen teken

Een teken van leven

Teken leven van het bloed van mensen of dieren. Hoewel ze voornamelijk voorkomen bij wilde dieren, kunnen ook mensen of huisdieren gebeten worden. Teken kunnen zich nu ook makkelijker verspreiden, want door de opwarming van de aarde blijven ze langer actief en kunnen ze bijna het hele jaar door overleven (vroeger eerder lente- en zomerperiode).

Ziektes die teken verspreiden

Niet alle teken verspreiden ziekten. In de meeste gevallen is een tekenbeet onschuldig en veroorzaakt die een reactie van roodheid en jeuk. Soms kan de teek een drager zijn van ziektekiemen en kunnen deze overgedragen worden via hun speeksel. Zo kunnen ze onder andere de ziekte van Lyme en tekenencefalitis verspreiden.

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door een bacterie en in België zijn naar schatting 10% van de teken hiermee besmet. Het risico op besmetting stijgt als de teek langer blijft zitten. Wordt de teek binnen 12 tot 24 uur verwijderd, dan is de kans op besmetting klein. De behandeling tegen de ziekte van Lyme gebeurt met antibiotica, waardoor de verspreiding naar gewrichten, het zenuwstelsel of het hart vermeden kan worden. 

Tekenencefalitis is een virus dat voornamelijk voorkomt in Azië, Centraal- en Oost-Europa. Een besmetting gebeurt al na enkele minuten, waardoor een controle na een verblijf in de natuur besmetting niet kan voorkomen. Bij besmetting heb je meestal geen symptomen of milde griepachtige klachten. Na een periode van gemiddeld 5 tot 20 dagen kan er een tweede, ernstige fase van de ziekte optreden, een ontsteking van het hersenvlies of de hersenen. De meeste patiënten zullen hiervan genezen, maar er kunnen blijvende letsels zijn en 1 à 2 procent overlijdt hieraan. Om je te beschermen tegen tekenencefalitis kan je je laten vaccineren. In België komt het virus zo weinig voor dat je laten vaccineren niet aanbevolen wordt. Ga je op reis naar een risicogebied? Dan is het aangeraden voor mensen die buitenactiviteiten gaan doen zoals bijvoorbeeld kamperen. Meer informatie kan je terugvinden op de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde.

Waar komen teken voornamelijk voor?

Teken komen niet overal even veel voor. Dat hangt af van het klimaat, de omgeving en de aanwezigheid van dieren waarop teken leven, zoals muizen en andere wilde dieren.

Je vindt teken vooral op vochtige en schaduwrijke plekken met veel planten, struiken, varens of hoog gras. Ze zitten vaak in bossen en natuurgebieden, maar ook in weilanden, duinen, stadsparken en tuinen. Omdat mensen daar vaak wandelen, spelen of tuinieren, lopen ze er ook regelmatig een tekenbeet op. Zo wordt de bijna de helft van de tekenbeten opgelopen in eigen tuin! 

Hoe bescherm je jezelf tegen teken?

Voor je naar buiten gaat

• Draag lange mouwen en een lange broek. 
• Stop je broekspijpen in je sokken zodat teken minder gemakkelijk op je huid kunnen kruipen. 
• Draag gesloten schoenen. 
• Kies bij voorkeur voor lichtgekleurde kleding, omdat teken daarop makkelijker zichtbaar zijn. 
• Gebruik een insectenwerend middel met DEET op onbedekte huid.

Let op: geen enkele maatregel kan je voor de volle 100% beschermen tegen teken. Een controle van het hele lichaam op tekenbeten blijft dus noodzakelijk.

Tijdens een wandeling of activiteit

• Blijf zoveel mogelijk op de paden. 
• Vermijd hoog gras, dicht struikgewas en hopen bladeren waar teken vaak voorkomen. 
• Wees extra alert in bossen, natuurgebieden, parken en tuinen. Teken komen niet alleen in bossen voor. 

Na een wandeling

• Controleer zo snel mogelijk je hele lichaam op teken. 
• Kijk vooral op warme en verborgen plaatsen zoals: 
  • oksels
  • liezen
  • knieholtes
  • achter de oren
  • haargrens en nek
• Controleer ook je kleding en eventuele huisdieren. Teken kunnen van dieren op mensen overgaan.